332.26 - Pogórze Izerskie

Siedlęcin

  •   °Sudety
  •   °Pogórze Izerskie

strona www

Siedlęcin od 1946r. (niem. Boberröhrsdorf od 1905r, wcześniej Rudgersdorf – 1305 r, Rudigersdorff – 1369 r., Bober Röhrsdorff – 1687 r., Bober-Röhrsdorf – 1786 r., Borowice, Bobrowice, Sobięcin – 1945 r.) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jeleniogórskim, w gminie Jeżów Sudecki, między Jeziorem Modrym na południowym wschodzie, a Jeziorem Wrzeszczyńskim na zachodzie. Miejscowość ma charakter łańcuchówki, rozciągającej się na długości ok. 5 km.

Miejscowość została założona na przełomie XIII i XIV wieku.

Zabytki:
- kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja, gotycki, z XIV–XIX w.

Świątynia stoi na cmentarzu o zarysie nieregularnego wieloboku otoczonego kamiennym murem. Z roku 1399 pochodzi informacja wymieniająca proboszcza tutejszej parafii. Z pierwszej XIV – wiecznej budowli pochodzi portal południowy nawy, oraz część murów obwodowych. Według Lutscha kościół w obecnej formie pochodzi z połowy XVI., co później bezkrytycznie powtarzali autorzy polskich przewodników. Istotnie budowla była kilkakrotnie przebudowana m.in. w początkach XVI w., a następnie w XVII i XVIII w. Z roku 1700 pochodzi północna kaplica oraz hełm wieży. W wieku XX dobudowano przedsionek południowy. Jest to budowla orientowana, murowana, jednonawowa z węższym dwuprzęsłowym prezbiterium i kwadratową wieżą od zachodu. Sklepienie krzyżowe na pełnym łuku bez żeber spływa na pilastry z profilowanym gzymsem. Do nawy prezbiterium otwiera się łukiem tęczy. Przestrzeń prostokątnej nawy przykrywa drewniany strop podzielony listwami na kwadratowe pola. Kaplicę przykrywa sklepienie kolebkowe ze spłaszczonymi lunetami. W ścianie południowej zachowały się dwa późnogotyckie ostrosłupowe portale z XIV w., z drewnianymi drzwiami, których okucia pochodzą z czasów późnego średniowiecza. Wyposażenie dość skromne. Barokowy ołtarz główny jest polichromowany i częściowo złocony. Dwie kolumny wspierają przerwany barokowy naczółek, jednocześnie flankując nawy, współczesny obraz. Pierwotny znajduje się w dawnym zborze ewangelickim. Przy kolumnach stoją dwie figury świętych. Obramujący ołtarz ażurowy ornament roślinny tworzy boczne skrzydła ołtarza. Ołtarz jest wotywną fundacją ówczesnego proboszcza z 1696 r. Najcenniejszym a zarazem najstarszym elementem wystroju jest krucyfiks umieszczony w kaplicy z naturalnej wielkości postacią Chrystusa, najprawdopodobniej wykonany w lokalnym warsztacie około roku 1500. Prospekt organowy pochodzi z końca XVIII wieku i znajduje się na drewnianej emporze z malowaną balustradą z tego samego okresu. W prezbiterium po lewej stronie umieszczone jest renesansowe epitafium z około 1570 r. z całopostaciowym przedstawicielem pary małżeńskiej von Nimptschów. Wśród herbów znajdują się m.in. herby Świnków i Redernów.
- cmentarz przy kościele
- kościół ewangelicki, obecnie rzymsko-katolicki pomocniczy, pod wezwaniem Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, z XVIII w.

Pierwszy zbór stanął tu w roku 1742 i był wykonany prawdopodobnie z bardzo nietrwałego materiału, skoro już w latach 1780 – 1782 wykonano nową świątynię. Projektantem został budowniczy Isemer, a wykonawcami mistrz murarski Demus i cieśla Scholz z Jeleniej Góry. Kapitele kolumn wykonano dopiero w 1832 r. Jest to budowla niezorientowana, murowana, założona na rzucie prostokąta, nakryta czterospadowym, łamanym dachem z sygnaturą ośmioboczną, zwieńczona spłaszczonym hełmem latarnią. Elewacje podzielone płaskimi pilastrami z korynckimi kapitelami. Narożniki budowli zaokrąglone. Wnętrze salowe, pozornie trójnawowe przez kolumny emporowe podpierające sklepienie z desek. Nad częścią środkową kolebkowe na gurtach, nad emporami płaskie stropy z kasetonami z listew. Nad zakrystią chór organowy przechodzi po bokach w pierwszą kondygnację empor. Prospekt organowy umieszczono za ołtarzem. Szafa organowa została wykonana przez mistrza stolarskiego Kade z Jeleniej Góry w drugiej połowie XVIII w., podobnie jak ołtarz główny i ambona. Ołtarz flankują dwie figury św. Piotra i Pawła autorstwa Lachela z Krzeszowa. W misternym ażurowym rokokowym zwieńczeniu ukazano Chrystusa Zmartwychwstałego. Ambona, wsparta na słupie, posiada cylindryczny korpus zdobiony nakładanym rokokowym ornamentem roślinnym. Podejście o linii falistej zdobione podobnie jak korpus. Bramka zdobiona rokokowym wazonem. Pozostały wystrój jest późnobarokowy względnie klasycystyczny.
- gotycki dwór obronny z XIV w. – tzw. wieża książęca – mieszkalna (niewłaściwie nazywana rycerską), z zachowanymi malowidłami ściennymi, ul. Długa 21
- oficyna przy wieży z drugiej połowy XVIII w.
- krzyż pokutny, obecnie wmurowany w mur oporowy, ul. Długa 20

JANUSZ LEWCZYK

Świdnica

tel. 603 099 193

e-mail: janusz.lewczyk@infomix.com.pl

© Janusz Lewczyk (d. INFOMIX) 1999-2019

Wszelkie prawa zastrzeżone