przewodnik sudecki, sudety, góry, wałbrzyskie, kamienne, blog turystyczny, schroniska czynne i dawne, turystyka, turystyka górska, wędrówka piesza, szlak turystyczny, ciekawostki, flora Sudetów, izery, rudawy, praca, blog, karkonosze, wieże widokowe, platformy widokowe, panorama, ludzie, legenda, legendy, mit, baza, bazy danych, kalendarium, wydarzenia, słowniczek terminów

Góry Izerskie

  •    
  •    
  •    
  •    
  •    
  •    
  •    
  •    
  •    

 

Góry Izerskie (czes. Jizerské hory, niem. Isergebirge) (332.34) – pasmo górskie w Sudetach Zachodnich, na terenie Czech i Polski. Od zachodu zamknięte Bramą Łużycką, od Karkonoszy oddzielone Przełęczą Szklarską. Na północy przechodzi w Pogórze Izerskie. Tworzy je szereg grzbietów górskich o przebiegu północny zachód – południowy wschód; najważniejsze z nich to: w części polskiej: Grzbiet Kamienicki (Kamienica – 974 m n.p.m.), Wysoki Grzbiet (Wysoka Kopa – 1126 m n.p.m. – najwyższe wzniesienie Gór Izerskich) oba grzbiety łączy wododział Kwisy i Małej Kamiennej Rozdroże Izerskie; w części czeskiej: Střední jizerský hřeben (Jelení stráň – 1018 m n.p.m.), Vlašský hřeben (Černý Vrch – 1024 m n.p.m.), Desenský hřeben i Hejnický hřeben (Izera – 1122 m n.p.m.). W południowej części znajduje się szereg wzniesień o charakterze gór wyspowych – Špičák, Slovanka, Bramberk, Dračí vrch, a na południowym skraju długi grzbiet z kulminacją Černá studnice.

Rzeźba terenu
Góry Izerskie są niezbyt wysokie, o łagodnych wierzchowinach (na skutek działania warunków atmosferycznych w okresie paleogenu – 70-35 mln lat temu – nastąpiło wietrzenie skał, powodując wyrównanie szczytowych partii gór). Wschodnia część Wysokiego Grzbietu tworzy wąski grzbiet o stromych stokach północnych i południowych. Taki kształt spowodowany jest budową geologiczną tego odcinka – tworzą go bardzo odporne na wietrzenie hornfelsy. Budują one szereg skałek.
W północnej części Gór Izerskich, zbudowanej z gnejsów i łupków łyszczykowych występuje niewiele skałek. Południowo-zachodnia część Gór Izerskich, zbudowana z granitu karkonoskiego, obfituje w skałki.


Geologia
Góry Izerskie należą do jednostki zwanej blokiem karkonosko-izerskim, stanowiąc jego zachodnią część. Północną część tworzy metamorfik izerski, czyli masyw zbudowany ze starych przeobrażonych skał, otaczających łukiem młodsze granity karkonoskie, budujące znaczną część Karkonoszy i czeskich Gór Izerskich. Skały metamorficzne polskiej części gór to gnejsy, granitoidy i łupki łyszczykowe, ponadto leptynity i leukogranity, a także wkładki amfibolitów, powstałe głównie w dolnym paleozoiku w czasie orogenezy kaledońskiej. Wśród gnejsów na uwagę zasługuje gnejs oczkowy, charakterystyczne dla nich jasne oczko zbudowane głównie z kryształów kwarcu i skaleni w ciemnej jednolitej masie skalnej.

Wśród granitoidów wyróżniają się szczególnie tak zwane granity rumburskie lub izerskie, tkwiące w postaci wielkich soczew w gnejsach.
Łupki łyszczykowe występują w kilku odmianach. Jedną z nich są hornfelsy, które występują w Wysokim Grzbiecie pasem o długości 6 km na wschód od Izerskich Garbów. Inne odmiany, to: łupki muskowitowe, muskowitowo-kwarcowe, łupki chlorytowe, łupki muskowitowo-biotytowe, łupki z granatami.
Skały metamorfiku izerskiego pocięte są siecią żył kwarcowych. Jedna z nich eksploatowana była w kopalni Stanisław.
Południową część Gór Izerskich, w tym prawie całą czeską ich część budują granity karkonoskie wieku górnokarbońskiego.
Po stronie czeskiej, na wschód od wsi Izerki znajduje się Bukowiec (czes. Bukovec) – wzniesienie zbudowane z trzeciorzędowego bazaltu o wysokości 1005 m n.p.m.

Surowce mineralne
Ze skałami przeobrażonymi związane jest występowanie kamieni półszlachetnych, szlachetnych i cennych surowców mineralnych. Od średniowiecza Góry Izerskie penetrowane były przez różnych poszukiwaczy.
Znanym miejscem występowania kamieni szlachetnych w polskiej części gór była dolina górnej Izery wokół osady Wielka Izera (Hala Izerska), gdzie znajdowano rubiny, szafiry oraz agaty.
Jednak najbardziej znane z eksploatacji było ujście Šafirovego potoku do Jizerki na Malej jizerskej louce. Znajdowano tam: amfibole, apatyty, diopsydy, tytanity, ametysty, awanturyny, chalcedony, chryzoprazy, kryształy górskie, granaty, cyrkony, turmaliny i czarne ilmenity, nazywane izerynami. Zapisy z 1845 r. świadczą, że izeryny były znacznym źródłem dochodu mieszkańców Jizerky i Gross-Iser (Wielka Izera). Kobiety i dzieci wybierały je z potoków i sprzedawały do Berlina i Drezna na wyrób biżuterii żałobnej.
W dolinie Kamienicy oraz w okolicy góry Złotych Jam znajdowano samorodki złota.
Na Rozdrożu Izerskim do dziś można znaleźć okazy kwarcu występującego w żyłach kwarcowych. Największa żyła kwarcu ciągnie się na przestrzeni 10 km. pasem o szerokości 10-80 m i jest eksploatowana w kopalni Stanisław.
Granaty obficie pojawiają się w łupkach Kamienickiego Grzbietu, a turmaliny w zbudowanych z łupków grzebieniach Wysokiego Grzbietu.
Na północnych zboczach Grzbietu Kamienickiego występują rudy cyny i rudy kobaltu wydobywane z przerwami od XV do XIX wieku. Po raz ostatni rudy cyny próbowano wydobywać w czasie II wojny światowej. Pozostałością po górnictwie kobaltu i cyny są liczne hałdy, ślady szybów i sztolni, zarówno wydobywczych, jak i poszukiwawczych.
Gnejsy w okresie powojennym nie były eksploatowane.
Spośród surowców skalnych największą popularnością cieszą się granity wykorzystywane jako tłuczeń i materiał budowlany. Z kilku istniejących dawniej kamieniołomów obecnie czynny jest tylko jeden - w Szklarskiej Porębie Hucie.


Flora
Przeważająca część Gór Izerskich leży w piętrze regla dolnego (500-1000 m), a jedynie niewielka część Wysokiego Grzbietu obejmuje piętro regla górnego. W przeszłości rosły tu naturalne lasy liściaste z dużym udziałem buka i jawora, a także lasy mieszane. Zmiany klimatyczne, a przede wszystkim gospodarka człowieka doprowadziły do niekorzystnych przekształceń w składzie drzewostanu przez stopniową trzebież cenniejszych gatunków, głównie liściastych.
W XIX w. na wielką skalę wprowadzono monokultury świerkowe, nie zawsze dostosowane do lokalnych warunków glebowych i klimatycznych, podatne natomiast na destrukcyjne działanie wiatrów, pożarów i szkodników różnego rodzaju. W minionych latach szybki rozwój przemysłu w ościennych obszarach NRD, Czechosłowacji i Polski, w tym szczególnie rozwój energetyki opartej na spalaniu węgla brunatnego — wywołały zwiększoną emisję szkodliwych gazów i pyłów. Przenoszone z wiatrem i opadające w postaci „kwaśnych dreszczów" spowodowały stopniowe obumieranie lasów na dużych obszarach, najpierw po stronie czechosłowackiej, później po stronie polskiej. Proces ten przybrał rozmiary klęski ekologicznej. Osłabione drzewostany od 1978 r. zaatakowane zostały przez groźnego szkodnika — wskaźnicę modrzewianeczkę zw. alpejską, a później przez korniki (m.in. kornika drukarza). Drewno niszczonych lasów, stopniowo usuwane, obnaża stoki górskie czyniąc podatnymi na erozję gleb. Długi czas upłynie, zanim przyroda wsparta działaniem człowieka upora się ze skutkami destrukcji środowiska! i miejmy nadzieje, powróci do naturalnego stanu.
Nieliczne, zachowane w stanie zbliżonym do naturalnego zespoły leśne Gór Izerskich spotkać można min. w rejonie Świeradowa-Zdroju, na pn.stokach Wysokiego Grzbietu, a także na Grzbiecie Kamienieckim.
Są to przede wszystkim zespoły buczyn z bogatszym niż gdzie indziej runem, w którym występuje min. szczyr trwały, marzanka wonna, gajowiec żółty, fiołek leśny, przytulia hercyńska i lilia złotogłów.
W zespołach świerczyn regla górnego występują niewielkie płaty borówczysk z borówką czarną i bażyną czarną, z kępami śmiałka pogiętego i darniowego. Nad potokami rośnie brzoza karpacka i wierzba śląska, a także tojad mocny, modrzyk górski, jaskier platanolistny, rutewka orlikolistna i in. Na łąkach wyższych partii gór spotkać można min. arcydzięgiel litwor, gęsiówkę Hallera, goryczkę trojeściową, jastrzębca pomarańczowego, pięciornika złotego, wszewłogę górską, zawilca narcyzowego, ostrożeń dwubarwny i in. Osobliwością są torfowiska wysokie, wypełniające zaklęśnięcia podłoża skalnego lub pokrywające zbocza jako torfowiska zawieszone. W bogatym składzie gatunkowym roślin torfowiskowych zwracają uwagę m.in. sosna błotna, brzoza karłowata, malina moroszka, jałowiec halny, rosiczki, wełnianeczka darniowa i in. Rzadkością i osobliwością jest mech świecący. Największe z torfowisk, Torfowisko Izerskie, objęte jest ochroną rezerwatową. Inny rezerwat - Krokusy w Górzyńcu - chroni praktycznie jedyne w tej części Sudetów stanowisko tych roślin.


Fauna
Skład gatunkowy fauny Gór Izerskich nie różni się niczym od fauny pozostałych rejonów Sudetów. Z większych zwierząt spotkać można jelenie i sarny, a w niższych partiach gór, bliżej upraw rolnych — także dziki.
Pospolitym zwierzęciem jest lis i zając. Sporo także drobnych ssaków górskich — ryjówek, norników i nornic. Z ptaków występują min. głuszce i cietrzewie. Spotyka się pospolitego tu płochacza halnego, siwerniaka, siewkę górską, kopciuszka, orzechówkę, drozda obłożnego, krzyżodzioba świerkowego, dzięcioły i kilka innych gatunków. W czystych ongiś wodach Kwisy żyła do pocz. XX w. skójka perłorodna. co najmniej od XVI w. poławiana dla cennych pereł. Skorupiak ten zaginął nie tylko wskutek trzebieży,ale i postępującego zanieczyszczenia wód, a podjęte w 1965 r.próby restytucji tego gatunku nie dały pozytywnych rezultatów.


W nieczynnych sztolniach na wschodnim zboczu czeskiej Rapickéj hory ponad Novym Městem pod Smrkem zimuje kilkaset nietoperzy.

Klimat
Klimat górski. Hala Izerska jest uważana za polski biegun zimna.

Wody
Wody powierzchniowe
Przez Góry Izerskie przebiega dział wodny oddzielający zlewisko morza Bałtyckiego i Północnego. Główną rzeką odwadniającą pasmo jest graniczna Izera (czes. Jizera) wraz z licznymi dopływami (m.in. Kamenice) będąc prawym dopływem Łaby odprowadza wody do Morza Północnego.
Ważniejsze rzeki polskiej części Gór Izerskich to Kamienica, Kamienna i Kwisa – dopływy Bobru, a po stronie czeskiej Smědá (Witka), Jeřice, Řasnice i Lomnice – dopływy Nysy Łużyckiej. Wszystkie one należą do dorzecza Odry.

Wody mineralne
W Górach Izerskich wody mineralne występują głównie w strefie uskokowej w rejonie Świeradowa – Czerniawy. Wody te należą do nisko mineralizowanych szczaw wodorowęglanowo-wapniowo-magnezowych z zawartością żelaza, fluoru oraz radonu.
Po raz pierwszy lecznicze działanie wód, naukowo stwierdziła komisja powołana przez Hrabiego Schaffgotscha w 1739 roku, i wkrótce powstały tu pierwsze domy zdrojowe.

Ochrona przyrody
Liczne spłaszczenia wierzchowinowe, często o małym odpływie, przy danym klimacie sprzyjają rozwojowi torfowisk wysokogórskich z bogatymi, często unikatowymi roślinami. Obecnie po stronie polskiej istnieją tu dwa rezerwaty przyrodnicze: Torfowiska Doliny Izery i Krokusy w Górzyńcu.

W czeskiej części Gór Izerskich do ochrony przyrody powołano w 1967 roku CHKO Góry Izerskie o powierzchni 368 km2 (2000 r.). Istnieją tam również 22 rezerwaty przyrody.

4 listopada 2009 roku na terenie Gór Izerskich powołany został Izerski Park Ciemnego Nieba, jako pierwszy projekt tego typu w Polsce i Czechach. Jest to jednocześnie pierwszy transgraniczny park ciemnego nieba na świecie.

Miejscowości
Wokół Gór Izerskich położone są: Jakuszyce, Szklarska Poręba, Świeradów-Zdrój, Mirsk, Nové Město pod Smrkem, Frýdlant, Liberec, Jablonec nad Nysą, Desná, Tanvald, Hejnice.

Atrakcje turystyczne:

Szklarska Poręba (Jakuszyce): Bieg Piastów

  •   

Międzynarodowa impreza narciarska odbywająca się na Polanie Jakuszyckiej w Szklarskiej Porębie od 1976 roku.
Bieg Piastów odbywa się corocznie, przeważnie w pierwszy marcowy weekend. Od 2014 roku Bieg Piastów wydłużony został do 9-dniowej imprezy nazywanej Festiwalem Narciarstwa Biegowego. W jego skład wchodzą biegi główne na 50 km stylem klasycznym, 25 km st. klasycznym, 30 km st. oraz biegi dodatkowe stylem klasycznym na dystansach 7 km i 12 km. Cały festiwal dopełniają biegi tj. Rodzinna Dziesiątka, Memorial Stanisława Michonia oraz Nocna Dziesiątka. W ramach Festiwalu rozgrywane są także biegi dzieci.

Zakład wydobywczy (nieczynny), eksploatujący kwarc metodą odkrywkową ze złoża żyłowego. Kopalnia położona jest na Izerskich Garbach mających przed eksploatacją wysokość 1088 m n.p.m.. Poziom wydobywczy położony jest na wysokości od 1050 do 1080 m n.p.m. Był to najwyżej położony zakłady wydobywczy w Polsce, a nawet w środkowej Europie.

Szczyt górujący nad Szklarską Porębą ze schroniskiem Wysoki Kamień i rozległym widokiem na całe pasmo Karkonoszy.

Szklarska Poręba: Chybotek

  •   

Kilkumetrowej wysokości grupa skalna złożona z kilku granitowych bloków. Najwyżej położony kamień o średnicy ok. 4 m wsparty w 2 miejscach daje się łatwo rozkołysać. Ze względu na swój kształt zwany był także „Misą cukru”. Z Chybotkiem związane są walońskie podania i legendy o Duchu Gór. Skałę tę otaczała aura tajemniczości i według starodawnych opowieści zamykała ona wejście do podziemnego skarbca.

Nazwisko Hauptmannów od początku przyciągało wielu znamienitych gości ze świata kultury i nauki ówczesnej Europy. Z czasem dom braci stał się szczególnym miejscem towarzyskich i artystycznych spotkań i dał początek kolonii artystycznej w Szklarskiej Porębie. Formalnie kolonia ukonstytuowała się dopiero po śmierci Carla Hauptmanna – w 1922 roku powstało „Stowarzyszenie Artystów Św. Łukasza”
Dom Garharta i Carla HauptmannówDziś Dom Carla i Gerharta Hauptmannów nadal pełni rolę centrum inspirującego ruch artystyczny. Organizuje i uczestniczy w szeregu działań artystycznych podejmowanych przez animatorów kultury, jest współorganizatorem plenerów dla studentów, prowadzonych przez wrocławską ASP wespół z władzami miasta, zainicjował powstanie stowarzyszenia „Nowy Młyn. Kolonia artystyczna” , skupiającego artystów z Karkonoszy i Gór Izerskich, prowadzi współprace z EUROArt – federacja kolonii artystycznych, do której Szklarska Poręba została przyjęta w 2005 r. Muzeum Hauptmannów stara się przejąć ideową schedę po ubiegłowiecznych mieszkańcach tego domu.

Dom malarza Wlastimila Hofmana pozostał z niemal nie zmienionym wnętrzem. Niewielki z pozoru mieści pracownię mistrza, gdzie stoją wciąż sztalugi, a na stoliku leżą pędzle i farby. Klimat miejsca przepełnia duch artysty. Po śmierci malarza spadkobiercy chcą nadal pokazywać spuściznę Mistrza turystom.

Szklarska Poręba: Kolej izerska

  •   

Kolej izerska, jak nazywana jest trasa kolejowa nr 311 przez Przełęcz Szklarską, to malowniczy szlak ponownie otwarty dla ruchu w 2010 roku, po przeszło 65 latach nieużytkowania. Ta niezwykła linia kolejowa, wybudowana na początku ubiegłego wieku jest jedną z najciekawszych w Polsce. Zakola, górskie stoki, fauna i flora Gór Izerskich niemal na wyciągniecie ręki sprawia, że sama podróż koleją izerską staje się atrakcją. Połączenie cieszy się dużą popularnością po obu stronach granicy. Zwłaszcza w weekendy wielu turystów, ale również i mieszkańców przygranicznych miejscowości, wybiera się na wycieczkę szynobusem.
Na przejechanie pociągiem ze Szklarskiej Poręby do czeskiego Korzeniowa w jedną stronę potrzeba 35 min. Na stacji kolejowej, dawniej znaczącej i dużej, bo nadgranicznej, zwiedzić można niewielkie muzeum kolei zębatej, która stąd w kierunku Liberca się rozpoczynała. Są tam m.in. zdjęcia sprzed stu lat dokumentujące budowę tej pionierskiej linii kolejowej. Można się stąd wybrać na pieszą wycieczkę po czeskich Górach Izerskich.

Szklarska Poręba: Ogród Ducha Gór

Zabytkowy park przy Domu Carla i Gerharta Hauptmannów w Szklarskie Porębie został odnowiony w 2011 roku. Stanowi on jedno z najciekawszych pod względem przyrodniczym, krajobrazowym i historycznym założeń na terenie Kotliny Jeleniogórskiej. Na obszarze ok. 4,5 ha zaprojektowano ponad kilometr przyrodniczych ścieżek górskich, które prowadzą zwiedzających szlakiem najciekawszych okazów flory parkowej.

Szklarska Poręba: Rodzinny Park Rozrywki Esplanada

  •   

Szklarska Poręba: Sudeckie Centrum Kultury i Sztuki

  •   

Unikatowa ekspozycja wyrobów szklanych wykonanych w jednej z najstarszych i najtrudniejszych technik szklarskich millefiori oraz wystawy czasowe regionalnego malarstwa i innych form sztuki.

Szklarska Poręba: Złoty Widok

Złoty Widok to jedno z wielu miejsc w Górach Izerskich, które oferują świetne widoki na Karkonosze. Był celem spacerów i widoków od dawien dawna. Popularności miejsca sprzyja także sąsiedztwo Wlastimilówki, Chybotka, Grobu Karkonosza oraz Wodospadu Szklarki.
Taras widokowy oddany do użytku wiosną 2020 r. jest bardzo atrakcyjnym miejscem relaksu z pięknymi widokami na Karkonosze, Dolinę Kamiennej oraz częściowo na Kotlinę Jeleniogórską. Posadowiony nad urwiskiem skalnym o ponad 20-mterowej wysokości jest niezwykle malowniczym miejscem.

Rezerwat florystyczny w którym przedmiotem ochrony są jedyne w polskich Sudetach i na Śląsku stanowiska szafranu spiskiego (nazywanego potocznie krokusem), a także stanowiska rzadkich roślin grądowych

Obszerne obniżenie w dolinie meandrującej rzeki Izery (na wys. 840-880m), na którym rozłożyła się wieś Wielka Izera (Groß-Iser - nie istnieje). Spotykają się tutaj rzeką trzy potoki: Jastrzębnik, Wrześniak i Jagnięcy Potok. W jedynym zachowanym budynku znajduje się schronisko Chatka Górzystów.

Świeradów-Zdrój: kolej gondolowa na Izerski Stóg

Całoroczna kolej gondolowa z gondolami 8-osobowymi, ze Świeradowa-Zdroju na Izerski Stóg w Górach Izerskich. Funkcjonuje w ramach ośrodka Ski & Sun Świeradów-Zdrój. Kolej wybudował Doppelmayr/Garaventa-Gruppe, a jej operatorem jest Sobiesław Zasada Sp. z o.o.
Budowa kolei gondolowej na Stóg Izerski rozpoczęła się w marcu 2007, a ukończono ją w listopadzie 2008. Kolej gondolowa została oddana do użytku 17 grudnia 2008, ale oficjalne otwarcie odbyło się 10 stycznia 2009.
Parametry: długość trasy - 2171 m, różnica poziomów - 443 m, zdolność przewozowa - 2400 osób/godzinę.

Świeradów-Zdrój: Model Układu Słonecznego

W ramach Izerskiego Parku Ciemnego Nieba wyznaczono astrościeżkę – model Układu Słonecznego w skali 1:1 000 000 000. Wzdłuż ścieżki - od Stacji Turystycznej Orle do Izerskiego Stogu - ustawione zostały głazy z tabliczkami ukazującymi symbole planet w Układzie Słonecznym, ich nazwą oraz odwzorowaniem bryły z zachowaniem skali. Każdy głaz pochodzi z innego kamieniołomu dolnośląskiego, a kolory skał są dobrane tak, aby przypominały kolory planet, jakie symbolizują.
Ścieżka astronomiczna jest swego rodzaju żywą lekcją astronomii i geologii. Dzięki zlokalizowaniu jej w górach możemy poznać nie tylko cenną przyrodę wyjątkowego zakątka Sudetów, jakim jest Dolina Górnej Izery, dowiedzieć się co nieco o regionalnych skałach, ale również wzbogacić wiedzę o fragmencie Kosmosu.

Świeradów-Zdrój: Nieistniejąca osada Orle

Pozostałość po starej hutniczej osadzie szklarskiej zlokalizowanej przy hucie szkła Carlsthal - jednej z najsłynniejszych hut w tej części Europy, założonej przez rodzinę Preusslerów w roku 1754. Obecnie, w jedynym zabytkowym budynku, który pozostał z czasów świetności osady, mieści się Stacja Turystyczna Orle. Murowany z ciosanego kamienia obiekt właściciel huty zbudował ok. 1860 roku prawdopodobnie jako miejsce administracji huty.

Rezerwat florystyczny obejmujący ochroną torfowiska wiszące typu wysokiego i przejściowego o łącznej powierzchni ok. 100 ha i ciągną się wzdłuż Izery na dł. ok. 3,2 km i szer. do 0,8 km na wysokości ok. 840-850 m n.p.m. Występują w nim rośliny bagienne będące reliktami okresu zlodowacenia, najniższe w Sudetach stanowisko kosodrzewiny oraz wiele endemitów.

• Krobica: Podziemna trasa turystyczna Kopalnia św. Jan

  •   

Sztolnie św.św. Jan i Leopold walnie przyczyniły się do intensywnego ucywilizowania izerskich ziem. Odkąd w 1575 r. rozpoczęto wydobywanie cynowej rudy w okolicach Gierczyna, władający tymi ziemiami Schaffgotschowie mogli się cieszyć niezwykle mocną pozycją wśród budowniczych nowożytnej gospodarki. Przez trzysta lat działalności kopalnie przynosiły niemałe zyski – w szczytowym okresie w rozległym kompleksie podziemnych korytarzy wydobywano podobno ok. 20 ton cyny rocznie.
Pozycję gierczyńskich kopalń wzmocniło rozpoczęcie w 1769 r. wydobycia kobaltu w pobliskiej Przecznicy. Minerał, z którego do dziś uzyskuje się intensywny barwnik (tzw. błękit królewski), uczynił ponownie z Schaffgotschów monopolistę – najprawdopodobniej poza przecznickimi złożami Królestwo Pruskie nie miało innych źródeł kobaltu, tak pożądanego przez XVIII-wieczną arystokrację. Niestety XIX w. przyniósł nowe możliwości pozyskiwania niezbędnych przemysłowi złóż – lepszej jakości cynę można było sprowadzać drogą morską z najbardziej odległych krajów. Sztolnie izerskie tymczasem borykały się nieustannie z problemami technicznymi, a wydobywany z nich łupek nie zawierał pierwiastka w wystarczająco dużej ilości, by dalsza obróbka w nowoczesnym świecie była opłacalna. W 1816 r. zakończono prace w sztolni św. Leopolda, a o bogactwie skrywanym przez Góry Izerskie ludzie zapomnieli. Do 2012 r., kiedy to z hukiem pistoletów otwarto geopark w Krobicy.

 

źródła:

https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C3%B3ry_Izerskie

http://www.izery.eu/roslinnosc.php

https://pl.wikipedia.org/wiki/Bieg_Piast%C3%B3w

https://www.goryizerskie.pl/?file=art&art_id=3169

https://pl.wikipedia.org/wiki/Kolej_gondolowa_na_St%C3%B3g_I ...