przewodnik sudecki, sudety, góry, wałbrzyskie, kamienne, blog turystyczny, schroniska czynne i dawne, turystyka, turystyka górska, wędrówka piesza, szlak turystyczny, ciekawostki, flora Sudetów, izery, rudawy, praca, blog, karkonosze, wieże widokowe, platformy widokowe, panorama, ludzie, legenda, legendy, mit, baza, bazy danych, kalendarium, wydarzenia, słowniczek terminów

Najważniejsze czynne kopalnie i pozyskiwane z nich kopaliny

    Kopalnia Węgla Brunatnego Turów - kopalnia położona jest w obrębie Obniżenia Żytawskiego, leżącego między Masywem Łużyckim a zachodnią częścią Gór Izerskich, w obrębie Przedgórza Izerskiego. Zakres działalności KWB Turów obejmuje górnictwo i wzbogacanie węgla brunatnego oraz wydobywanie kruszywa i gliny. W Kopalni Turów złoże węgla brunatnego eksploatowane jest w sposób przemysłowy metodą odkrywkową już od roku 1904 - kopalnia Herkules. Roczne wydobycie to ok. 12 mln ton węgla, dodatkowo zdejmowane jest 30 mln m³ nadkładu. Powierzchnia odkrywki wynosi 2400 ha. Węgiel brunatny jako paliwo podstawowe, dostarczany jest przenośnikami taśmowymi do Elektrowni Turów. Kopalnia Turów i Elektrownia Turów wchodzą w skład holdingu PGE.

    • Kopalnie granitu koło Strzegomia - pierwsze wzmianki o eksploatacji granitu w okolicach Strzegomia pochodzą z roku 1689. Rozkwit jej nastąpił jednak dopiero w XIX wieku. Znaczący wkład w tej dziedzinie wniosła rodzina Bartschów. Obecnie największe wydobycie prowadzi firma Granit Strzegom Spółka Akcyjna. W roku 1826 uruchomiono pierwszy kamieniołom (dawniej łom) nr 22, zwany dzisiaj popularnie BARCZ. Działalność obecnego zakładu datuje się od pierwszych tygodni po wyzwoleniu. W lipcu 1945 r został utworzony Inspektorat Rejonowy nr 4, w skład którego wchodziły kamieniołomy rejonu Strzegomia i Jawora. Pod koniec 1945 r., mimo celowej dewastacji maszyn i urządzeń przez Niemców, mimo braków kadr, ruszyła produkcja. W roku 1948 z kamieniołomu „ŻBIK" został wydobyty 30 tonowy monolit, z którego została wykonana Kolumna Zygmunta w Warszawie. W zakładzie produkuje się m.in. kostkę granitową, krawężniki, płyty posadzkowe, kruszywo.

    • Kopalnie granitu koło Strzelina - strzelińskie kamieniołomy granitu położone na zboczach wzgórza Gołka to największe wyrobisko kamienia nie tylko w Polsce, ale i w całej Europie. Granit eksploatowano w Strzelinie już co najmniej osiemset lat temu, o czym może świadczyć fakt, że strzelińska Rotunda św. Gotarda - jeden z najstarszych kościołów na Dolnym Śląsku - wzmiankowana już w 1233 roku - jest zbudowana z lokalnego surowca. Tutejszy granit służył jako budulec między innymi Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie, pomnika warszawskiej Nike, berlińskiego ratusza. Obecnie kopalnia granitu jest przedsiębiorstwem prywatnym, jednak ze względu na jej wartość historyczną dla całej Ziemi Strzelińskiej podjęto działania mające na celu udostępnienie jej części dla potrzeb turystów. Produkuje się tu m.in. kostkę, płyty, krawężniki, kamień murowy.

    • Kopalnia Gabra Nowa Ruda-Słupiec – duży kamieniołom usytuowany w Garbie Dzikowca nad Słupcem. Kopalnia na złożu gabra w Słupcu została uruchomiona w 1945 r., produkcja roczna to około 1,6 mln ton, kruszywa gabrowego używa się przede wszystkim w nawierzchniach asfaltowych. Kopalnia Gabra znajduje się również w Braszowicach.

    • Kopalnia Melafiru w Rybnicy Leśnej – Kopalnia Melafiru „Rybnica Leśna” położona jest w Górach Suchych na Dolnym Śląsku. Mijamy ją, jadąc z Wałbrzycha w stronę znanego schroniska “Andrzejówka”; w tej okolicy melafir wydobywa się już od ponad 100 lat. Eksploatacja złoża melafiru prowadzona jest odkrywkowo z użyciem materiałów wybuchowych. Złoże eksploatowane jest systemem ścianowym, stokowo.Produkuje się tu grys melafirowy, roczne wydobycie to około 1 mln ton. Po torach wysypanych melafirem z Rybnicy Leśnej jeżdżą m.in. pociągi Pendolino.

    • Kopalnie piaskowca Radków - Złoże "Radków" jest jednym z najwcześniej eksploatowanych na terenie Polski. Pozyskiwanie piaskowca ciosowego rozpoczęto na początku XVI w (z tego okresu pochodzą elementy Kościoła św. Elżbiety we Wrocławiu), a w XIX w. nastąpiła jego intensyfikacja. Zakład obróbki kamienia zbudowany ok. 1870r. na dawnych ziemiach niemieckich uchodzi za jeden z najlepiej zaplanowanych logistycznie obiektów przemysłowych tamtych czasów. Produkuje się tu kamień murowy, kostkę piaskowcową, płyty surowe i szlifowane, elementy okładzinowe (płyty posadzkowe, elewacyjne).